Echolaser w ŚCO – bezpieczny krok w terapii chorych z rakiem tarczycy

Specjaliści z Kliniki Endokrynologii Świętokrzyskiego Centrum Onkologii wykorzystują echolaser do wykonywania małoinwazyjnych zabiegów u pacjentów z mikrorakiem brodawkowatym tarczycy. Ośrodek jest prekursorem nowoczesnych, mniej agresywnych metod leczenia raka tarczycy.

Pierwsze echolaserowe zabiegi termoablacji guzów nowotworowych tarczycy u pacjentów z mikrorakiem tego narządu przeprowadził (1.07.2025 r. ) zespół w składzie: dr Artur Kuchareczko i dr Agnieszka Suligowska z Kliniki Endokrynologii ŚCO, asystowała pielęgniarka Mirosława Nebelska. Zakup urządzenia (ponad 800 tys. zł) został dofinansowany z budżetu województwa świętokrzyskiego.

Zabiegi z użyciem echolasera w leczeniu nowotworów tarczycy (głównie zmian łagodnych) wykonuje kilka ośrodków w Polsce. Świętokrzyskie Centrum Onkologii jest pierwszym ośrodkiem w kraju, który wdrożył termoablację laserową jako standardową metodę leczenia raka brodawkowatego tarczycy wielkości do 10 mm.

Nowa, bezpieczna terapia dla chorych z rakiem tarczycy

- Echolaser to nowy, bezpieczny krok w terapii chorych z rakiem tarczycy - mówi prof. dr hab. n. med. Aldona Kowalska, specjalista endokrynologii, kierownik Kliniki Endokrynologii ŚCO, konsultant wojewódzki w dziedzinie endokrynologii. Jak zaznacza, nasi pacjenci potrzebują nowoczesnych metod leczenia w związku z lawinowym przyrostem zachorowań na raka tarczycy w niskim stadium zaawansowania klinicznego. Wynika to nie tyle z pojawienia się nowych przypadków, ale z poprawy wykrywalności zmian, w związku z dostępnością do coraz doskonalszych narzędzi diagnostycznych, ultrasonografii tarczycy, biopsji cienkoigłowej. Obecnie 60 proc. przypadków rozpoznanego raka tarczycy stanowią ogniska o wielkości poniżej 1 cm.

- Dlatego terapię musimy szyć na miarę. Terapia termoablacyjna to jeden z elementów personalizowanego leczenia raka tarczycy – tłumaczy profesor Aldona Kowalska. - U pacjenta z wysokim zaawansowaniem choroby leczenie musi być agresywne, obejmujące szeroki zakres operacji, uzupełniającą terapię jodem radioaktywnym czy radioterapię. Natomiast jeśli rozpoznajemy chorobę na wczesnym etapie, leczenie powinno być bardziej zachowawcze, zapewniając pacjentowi wyleczenie, przy jednoczesnym ograniczeniu narażenia na działania niepożądane nieodzownie związane z agresywnymi metodami leczenia. Terapie termoablacyjne pozwalające uzyskać pełne wyleczenie z choroby są jednocześnie o wiele mniej kosztochłonne od standardowych metod leczenia.

Na czym polega zabieg termoablacji echolaserem?

Termoablacja przy pomocy echolasera to zabieg małoinwazyjny, wykonywany w znieczuleniu miejscowym, w ramach hospitalizacji jednego dnia. Nowa procedura łączy w sobie laser i ultradźwięki. Polega na wprowadzeniu do guza nowotworowego igły, w której znajduje się włókno laserowe. Wysoka temperatura wytwarzana przez laser miejscowo niszczy (wypala) komórki nowotworowe bez konieczności wykonywania operacji chirurgicznej. Cały proces odbywa się pod kontrolą usg. Pacjent tego samego dnia wychodzi do domu. Jak podkreśla profesor Aldona Kowalska, zabieg termoablacji przy pomocy echolasera jest porównywalny pod względem skuteczności leczenia z zabiegiem operacyjnym. - Zakupiony echolaser najnowszej generacji umożliwia nam precyzyjne wyznaczenie marginesów wokół guza, dzięki czemu leczenie jest tak samo radykalne jak operacja chirurgiczna, a jednocześnie oszczędza zdrową tkankę tarczycy – wyjaśnia.

Do termoablacji echolaserem mogą być kwalifikowani pacjenci z mikrorakiem brodawkowatym tarczycy (wielkość guza do 1 cm), bez przerzutów do węzłów chłonnych oraz bez nacieku tkanek okołotarczycowych. Przy wolu wieloguzkowym, lub większych rozmiarach raka, nadal preferowanym sposobem leczenia pozostaje zabieg operacyjny.

W ub. roku w Klinice Endokrynologii ŚCO leczono 260 pacjentów z rakiem tarczycy, około 60 proc. stanowili pacjenci z mikrorakiem tarczycy.

Prekursor mniej agresywnych metod leczenia schorzeń tarczycy

Klinika Endokrynologii ŚCO jest prekursorem nowoczesnych, mniej agresywnych metod leczenia schorzeń tarczycy. W 1997 r. uruchomiła pierwszą w województwie świętokrzyskim pracownię leczenia za pomocą izotopu 131 I, przeznaczoną dla pacjentów z nienowotworowymi schorzeniami tarczycy. Do chwili obecnej z tej terapii skorzystało niemal 20 tys. chorych. W 2017 r. Klinika Endokrynologii ŚCO jako pierwszy ośrodek w Polsce wdrożyła echoterapię - nieinwazyjne leczenie łagodnych guzków tarczycy z wykorzystaniem wysokoskoncentrowanych fal ultrasonograficznych (HIFU - high intensity focused ultrasound). Nowa metoda leczenia jest alternatywą chirurgicznego usuwania guzów tarczycy u pacjentów, którzy ze względu na współistniejące schorzenia nie mogą być poddani klasycznemu zabiegowi operacyjnemu. W 2022 r. praca dotycząca diagnostyki współwystępowania mutacji BRAFV600E i promotora TERT w mikrorakach tarczycy, przygotowana przez zespół specjalistów z ŚCO pod kierunkiem profesor Aldony Kowalskiej, została uznana za najlepsze doniesienie naukowe Kongresu Polskich Towarzystw Naukowych „Wokół raka tarczycy" i posłużyła do opracowania algorytmów postępowania u pacjentów z mikrorakiem tarczycy (dostosowania terapii do ciężkości choroby).

Rozpoczęcie terapii ablacyjnej ognisk mikroraka brodawkowatego tarczycy to kolejny krok w personalizacji terapii raka tarczycy- strategii jaką konsekwentnie prowadzi zespół Kliniki Endokrynologii ŚCO.