Cytologia/Diagnostyka HPV
w Programie Profilaktyki
Raka Szyjki Macicy
REJESTRACJA NA CYTOLOGIĘ/DIAGNOSTYKĘ HPV
W ŚWIĘTOKRZYSKIM CENTRUM ONKOLOGII:
609 99 00 33
Klasyczna cytologia lub badanie molekularne w kierunku wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka onkogennego (HPV HR) – to nowe zasady diagnostyki w Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Kobieta może wybrać jedno z tych badań.
Wybierz jedno z dwóch badań
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia, Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy został poszerzony o diagnostykę molekularną wirusa HPV HR. Obecnie pacjentka ma do wyboru jedno z dwóch rodzajów badań w tym programie:
Cytologia konwencjonalna
cytologię konwencjonalną (dotychczas standardowo stosowaną w profilaktyce raka szyjki macicy)
Badanie molekularne HPV HR
badanie molekularne w kierunku zakażenia podtypami wirusa brodawczaka ludzkiego o wysokim ryzyku onkogennym (HPV HR). Dodatkowo u pacjentek z potwierdzonym zakażeniem HPV HR wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym (z pobranego wcześniej materiału).
Jak wyjaśnia dr n. med. Leszek Smorąg, ginekolog onkolog, kierownik Zakładu Profilaktyki Onkologicznej Świętokrzyskiego Centrum Onkologii, nowe zasady pomogą w wyodrębnieniu grupy wysokiego ryzyka – kobiet zakażonych podtypami HPV o wysokim ryzyku onkogennym – i monitorowaniu jej.
Co nam mówi cytologia?
Regularnie (co 3 lata) wykonywana cytologia, polegająca na pobraniu wymazu z szyjki macicy i mikroskopowej ocenie komórek, pozwala na wczesne wykrycie zmian przednowotworowych w czasie, kiedy kobieta nie ma żadnych niepokojących objawów.
Co nam mówi diagnostyka HPV HR?
Badanie molekularne (pobierane w taki sam sposób jak cytologia) HPV HR, wprowadzane w wielu krajach zamiast lub oprócz badania cytologicznego, wskazuje na:
Wynik dodatni
Wykrycie zakażenia HPV HR oznacza podwyższone ryzyko zmian przednowotworowych i raka szyjki macicy w przyszłości lub może wskazywać na ich obecność, ale nie jest równoznaczne z rozpoznaniem choroby. Z pobranego wcześniej materiału wykonywana jest dodatkowo cytologia na podłożu płynnym. W zależności od wyników lekarz może zalecić kontrolę po 12 miesiącach lub skierować na dalszą diagnostykę (kolposkopia, ewentualnie biopsja).
Wynik ujemny
Ujemny wynik HPV HR oznacza, że nie stwierdzono zakażenia wirusem HPV o wysokim ryzyku onkogennym. Kolejne badanie profilaktyczne zalecane jest za 5 lat.
Jak rozumieć wyniki badań
- Jeśli pacjentka wybierze badanie cytologiczne, otrzyma wynik informujący m.in. o jakości materiału oraz o tym, czy stwierdzono zmiany dysplastyczne (przednowotworowe) lub nowotworowe.
- Jeśli pacjentka wybierze badanie molekularne HPV HR, wynik informuje o obecności podtypów HPV o wysokim potencjale onkogennym. Nie zawiera oceny cytologicznej komórek, bo nie jest ona przedmiotem tego badania.
Wchodzimy w nową erę profilaktyki. Test molekularny w kierunku HPV HR wyprzedza badanie cytologiczne. Do tej pory badaliśmy, czy wirus wywołał zmiany w komórkach. Teraz badamy, czy kobieta jest zakażona HPV – czyli wyodrębniamy grupę pacjentek podwyższonego ryzyka. Skuteczność testu HPV jest bardzo wysoka. Jeżeli rozpoznamy zmianę na etapie zakażenia, jest ona w stu procentach wyleczalna.
Jak się przygotować do badania
- wykonuj cytologię/diagnostykę HPV najwcześniej 4 dni po zakończeniu miesiączki i nie później niż 4 dni przed następną
- na 4 dni przed badaniem nie stosuj leków dopochwowych, tamponów ani irygacji
- co najmniej na 48 godzin przed badaniem nie odbywaj stosunków płciowych
- na 48 godzin przed badaniem nie wykonuj badania ginekologicznego ani nie pobieraj posiewów/wymazów z kanału szyjki
- w przypadku stanu zapalnego (np. upławy) wykonaj badanie po wyleczeniu
Gdzie wykonać badanie?
Z Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy według nowych zasad można skorzystać we wszystkich poradniach ginekologiczno-położniczych oraz przychodniach POZ mających umowę z NFZ. Świętokrzyskie Centrum Onkologii brało udział w pilotażu badań HPV-DNA, a Zakład Patologii Nowotworów ŚCO posiada wymagane akredytacje i licencje.
Rak szyjki macicy – podstępny nowotwór
Rak szyjki macicy rozwija się wiele lat bez widocznych objawów. Gdy pojawiają się objawy (np. nieregularne krwawienia, krwawienia po stosunku, krwiste upławy, bóle podbrzusza), choroba może być już w stadium zaawansowanym.
Ryzyko zachorowania zwiększają:
- infekcja wirusem HPV
- wczesne rozpoczęcie współżycia, duża liczba partnerów seksualnych
- liczne ciąże i porody, szczególnie w młodym wieku
- przewlekłe stany zapalne pochwy
- wieloletnie stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych
- niski status socjoekonomiczny, niewłaściwa dieta, niski poziom higieny osobistej
- palenie papierosów
